وقتی اعتماد به ثمر مینشیند؛ نخستین بازپرداخت کامل وام شرافتی بنیاد حامیان
در روزگاری که بسیاری از روابط مالی و اجتماعی بر پایه وثیقه، ضمانت و سازوکارهای الزامآور شکل میگیرد، «وام شرافتی» بنیاد حامیان علم و فناوری ایران بر یک اصل متفاوت استوار شده است: اعتماد به دانشجویان.
اکنون و پس از چند سال از آغاز اجرای این طرح، یکی از دریافتکنندگان وام شرافتی، در حالی که هنوز سالها تا موعد بازپرداخت تعهد خود فرصت داشت، کل مبلغ دریافتی را به صورت یکجا به بنیاد بازگردانده است؛ اقدامی که نشان میدهد اعتماد، همچنان میتواند سرمایهای مؤثر در توسعه علمی و اجتماعی کشور باشد.
زهرا غلامپور، دانشجوی دکتری حقوق خصوصی و ساکن شیراز، نخستین دانشجویی است که وام شرافتی خود را به طور کامل تسویه کرده است. او تا شهریور ۱۴۰۴ از این کمکهزینه بهرهمند بوده و در اردیبهشت ۱۴۰۵، تنها حدود شش ماه پس از پایان دوره دریافت حمایت، کل مبلغ را به بنیاد بازگردانده است.
وام شرافتی؛ حمایت بر پایه اعتماد
بنیاد حامیان علم و فناوری ایران از سال تحصیلی ۱۴۰۰ با هدف حمایت از دانشجویان مستعد و کاهش دغدغههای مالی آنان، طرح وام شرافتی را آغاز کرد.
در این طرح، کمکهزینهای ماهانه به صورت قرضالحسنه و بدون دریافت هرگونه وثیقه یا ضامن به دانشجویان واجد شرایط پرداخت میشود. دریافتکنندگان این حمایت بیهیچ الزام و تعهد کتبی و صرفاً به صورت اخلاقی متعهد میشوند که چهار سال پس از پایان تحصیل، طی دو سال مبلغ دریافتی را بازپرداخت کنند تا امکان حمایت از دانشجویان دیگر نیز فراهم شود.
در حال حاضر بیش از هزار دانشجو به صورت ماهانه تحت پوشش این طرح قرار دارند. همچنین تعدادی از دانشجویان و فارغالتحصیلان بازپرداخت تعهد خود را به صورت ماهانه آغاز کردهاند. با این حال، زهرا غلامپور نخستین دانشجویی است که کل مبلغ دریافتی را به صورت یکجا تسویه کرده است.
آنچه این اقدام را متمایز میکند، صرفاً بازگرداندن یک مبلغ مالی نیست، بلکه انگیزهای است که پشت این تصمیم قرار دارد؛ انگیزهای که نشان میدهد چگونه یک حمایت دانشجویی میتواند به مسئولیتپذیری و مشارکت در حمایت از دیگران منجر شود.
این اقدام بازتاب مثبتی در بنیاد داشته و هیئت امنای بنیاد پیشنهاد کردهاند برای تشویق فرهنگ بازپرداخت، به ازای هر دانشجویی که تسویه کامل انجام دهد، دو سهمیه جدید به دانشگاه محل تحصیل وی اختصاص یابد تا دانشجویان بیشتری بتوانند از این فرصت بهرهمند شوند.
برای من مبلغی پربرکت بود
زهرا غلامپور، دانشجوی دکتری حقوق خصوصی، در گفتوگو با بنیاد حامیان، از تجربه دریافت وام شرافتی، تأثیر این حمایت در دوران تحصیل و دلیل تصمیم خود برای بازپرداخت زودهنگام آن گفته است.
در چه مقطع تحصیلی و توسط چه کسی با بنیاد حامیان آشنا شدید؟
در مقطع کارشناسی ارشد که بودم از طریق دفتر استعدادهای درخشان دانشگاه شیراز با بنیاد آشنا شدم
وقتی متوجه شدید این وام بدون ضامن و وثیقه در اختیار دانشجویان قرار میگیرد نظرتان راجع به آن چه بود؟
بار سنگینی از منظر تعهدات اخلاقی به نظر میرسید و از سمت دیگر، نیت و هدف معنوی حامیان بسیار ملموس جلوهگر بود.
مبالغ كمكهزینههای تحصیلی معمولا مبالغ بالایی نیستند، مبالغی از این دست چه تأثیری در زندگی دانشجویی دارد و این حمایت برای شما چه اهمیتی داشت؟
زمانی که من از این حمایت بهرهمند میشدم، مبلغ وام ماهانه حدود ۵۰۰ تا ۶۰۰ هزار تومان بود. شاید در نگاه اول این مبلغ چندان چشمگیر به نظر نرسد، اما برای من بسیار پربرکت و اثرگذار بود. بارها از من پرسیدهاند که با چنین مبلغی چه کاری میتوان انجام داد، اما واقعیت این است که همین حمایت توانست بخشی از هزینههای دوران دانشجوییام را پوشش دهد و در مقطع کارشناسی ارشد کمک مؤثری برای ادامه مسیر تحصیلم باشد.
اگر بخواهید مهمترین اثری که وام شرافتی روی زندگی دانشجویی شما گذاشت را در یک عبارت توضیح دهید چه خواهید گفت؟
رزقِ معنویِ به چشمها کوچک؛ ولی در دامنۀ تأثیرات، شگرف.
با وجود اینکه امکان بازپرداخت وام چهار سال پس از پایان تحصیل و طی دو سال فراهم بود، چرا تصمیم گرفتید کل مبلغ را زودتر و به صورت یکجا بازگردانید؟
پاسخ: انگیزه اصلی من این بود که این امکان هرچه سریعتر در اختیار دانشجویان دیگری قرار گیرد که ممکن است به چنین حمایتی نیاز داشته باشند. بازپرداخت این مبلغ برای من صرفاً یک تعهد مالی نبود؛ بلکه فرصتی بود تا در تداوم این چرخه حمایت سهیم باشم. من این مبلغ را از محل درآمد حاصل از ارائه خدمات مشاوره به شرکتها تأمین کردم. حقالمشاورههایی که در طول زمان دریافت کرده بودم را کنار گذاشتم تا بتوانم وام را به صورت کامل و یکجا تسویه کنم. احساس میکردم این بهترین راه برای قدردانی از حمایتی است که در دوران دانشجویی دریافت کرده بودم.
لحظهای که وام را تسویه کردید چه احساسی داشتید؟
احساس سبکی ناشی از ایفای دین، انجام وظیفه و نیز انتشار جوانه امید و انگیزه از دل یک دانشجو به همه دانشجویان.
شما امروز به عنوان دانشجوی دکتری حقوق خصوصی و فردی که توانسته با تلاش و فعالیت حرفهای، وام شرافتیاش را به طور کامل بازپرداخت کند، نمونهای از ثمرۀ این حمایتها هستید. آیا تجربه دریافت این وام، نگاه شما را نسبت به حمایت از دانشجویان و نقشآفرینی در این مسیر در آینده تحت تأثیر قرار داده است؟
بنظرم هر حمایت از انگیزه اشخاص، بویژه دانشجویان میتواند آثار شگفتانگیز و غیرقابل باوری داشته باشد. هیچ سعادتی بالاتر از این نیست که فردی به عنوان حامی، سهمی هر چند اندک در رشد افراد ایفا کند؛ حتی با ایجاد یک دلگرمی، یک لبخند، برای یک لحظه نفس راحت کشیدن و برداشتن تنها یک گام برای ادامه در روزهای سخت.
چه پیامی برای دانشجویانی دارید که امروز از کمکهزینه تحصیلی بنیاد استفاده میکنند؟
مهمترین اثری که این حمایت در زندگی من داشت، تنها جنبه مالی آن نبود؛ بلکه احساس استقلال و آرامش خاطری بود که به همراه آورد. برای یک دانشجو بسیار ارزشمند است که بتواند بخشی از هزینههای تحصیل خود را تأمین کند و فشار کمتری بر خانواده وارد شود. من از بنیاد حامیان علم و فناوری ایران و حمایتی که دریافت کردم، احساس بسیار مثبتی به یاد دارم و معتقدم این تجربه باید میان دانشجویان گسترش پیدا کند. آرزو میکنم همه کسانی که از این کمکهزینه بهرهمند میشوند، در آینده شرایطی پیدا کنند که بتوانند آن را بازپرداخت کنند تا دانشجویان بیشتری نیز از این فرصت بهرهمند شوند و امیدوارم برکت و اثر مثبتی که این حمایت در زندگی من داشت، در زندگی دیگر دانشجویان نیز تکرار شود و این زنجیره نیکوکاری و حمایت علمی، سالهای سال ادامه پیدا کند.
امسال با حمایت یاریگران بنیاد، بیش از هزار دانشجو به صورت ماهانه از وام شرافتی بهرهمند شدند و مبلغ این حمایت هم افزایش پیدا کرده؛ شما که اثر این حمایت را در زندگی خودتان تجربه کردید، اگر امروز فرصتی داشته باشید مستقیماً با خیرین و حامیان بنیاد سخن بگویید، چه خواهید گفت؟
به آنها میگویم از صمیم قلب سپاسگزارم و امیدوارم بذر نیکی که در اعماق وجودها میکارید، هزاران برابر زیباتر به خودتان برگردد...راهتان سبز و پررهرو.
اعتماد؛ سرمایهای که بازمیگردد
بازپرداخت کامل وام شرافتی توسط یک دانشجو، صرفاً بازگشت یک مبلغ به صندوق بنیاد نیست؛ بلکه نشانهای از تحقق هدفی است که این طرح از ابتدا بر آن استوار بوده است.
وام شرافتی بر این باور شکل گرفته که دانشجویان، سرمایههای انسانی و اخلاقی کشور هستند و میتوان به مسئولیتپذیری آنان اعتماد کرد. تجربه نخستین تسویه کامل این وام نشان میدهد که این اعتماد، تنها یک آرمان اخلاقی نیست، بلکه میتواند در عمل نیز به نتایج ملموس منجر شود.
امروز با بازگشت این مبلغ، امکان حمایت از دانشجویان دیگری فراهم شده است؛ دانشجویانی که شاید همانند دریافتکنندگان پیشین، تنها به یک پشتوانه کوچک اما بهموقع نیاز داشته باشند تا با آرامش بیشتری مسیر علمی خود را ادامه دهند.